W skrócie: do kołków, kotew do 16 mm i przepustów w betonie wystarczy młotowiertarka SDS-Plus 2,3–2,6 J (M18 BLH, M18 FUEL™ FH/FHX, kompaktowa M12 FUEL™ FHAC16 do instalacji). Do otworów 20–32 mm, koronek i kucia bruzd – SDS-Plus 5 J (M18 FUEL™ ONEFHP / FHACOD32). Do wyburzeń, przebić przez strop i otworów 40 mm+ – SDS-Max 8–15 J (M18 FUEL™ FHACO540 5 kg / FHACO745 7 kg). Liczy się energia udaru w dżulach, nie moc w watach; w akumulatorowych M18 FUEL™ energia jest taka jak w sieciowych tej samej klasy.
M18 FUEL™ FH 26 mm – 2,5 J: klasa „do wszystkiego" w betonie do 26 mm.
Młotowiertarka czy wiertarka z udarem
Wiertarka udarowa ma udar mechaniczny (dwie zębate tarczy) – w cegle działa, w betonie tylko drapie. Młotowiertarka ma udar pneumatyczny (tłok w cylindrze): 2–15 J energii na uderzenie, wiertło z chwytem SDS, które nie kręci się w uchwycie, i tryb samego kucia. Jeśli wiercisz w betonie częściej niż kilka razy w roku – młotowiertarka. Do wkręcania i drewna zostaje wiertarko-wkrętarka; obie klasy się uzupełniają, nie zastępują.
Trzy klasy: SDS-Plus 2–3 J, SDS-Plus 5 J, SDS-Max
| Klasa | Energia udaru | Do czego | Modele MILWAUKEE® |
|---|---|---|---|
| SDS-Plus lekka | 1,7–2,6 J | kołki 6–12 mm, kotwy do 16 mm, przepusty do 26 mm, lekkie skuwanie płytek | M12 FUEL™ FHAC16 (16 mm, 2,3 kg), M18 BLH / BLHX (2,3 J), M18 BLHACD26 (2,6 J), M18 FUEL™ FH / FHX (2,5 J), FHAFOH16 z odsysaczem, FHACDDE z odsysaczem (1,7 J) |
| SDS-Plus ciężka | 4,9–5 J | otwory 20–32 mm, koronki rdzeniowe, bruzdy pod instalacje, kucie tynku i posadzek | M18 FUEL™ ONEFHP / ONEFHPX (5 J, 4 tryby), FHACOD32 (32 mm, 4,9 J) |
| SDS-Max | 8–15 J | wyburzenia, przebicia przez strop, otwory 40 mm+, koronki 100 mm+, kucie betonu | M18 FUEL™ FHACO540 (5 kg, 8,1 J), FHACO745 (7 kg, 15,2 J) |
Dane z kart producenta. Energia udaru rośnie razem z wagą: 2,5 J to ok. 3 kg, 5 J – 4 kg, 15 J – prawie 10 kg z akumulatorem. Cięższy młot nad głową męczy w kwadrans, więc „na zapas" się nie opłaca.
M12 FUEL™ FHAC16 – 2,3 kg, do kołków i uchwytów instalacyjnych; mieści się między rurami.
SDS-Max M18 FUEL™ w stropie – 8 J: przebicia i duże kotwy, praca nad głową z pełnym udarem.
Na co patrzeć poza dżulami
- Liczba trybów. 2 tryby (wiercenie z udarem / bez) wystarczą do wiercenia; 3 tryby dokładają samo kucie (dłuta, skuwanie płytek); 4-trybowe (FHX, ONEFHPX) mają tryb bez udaru do drewna i stali plus regulację położenia dłuta.
- Sprzęgło i AUTOSTOP™. Zakleszczone wiertło 26 mm w zbrojeniu potrafi skręcić nadgarstek; sprzęgło przeciążeniowe to minimum, AUTOSTOP™ (czujnik obrotu obudowy) wyłącza młot w ułamku sekundy.
- Antywibracja (AVS). Przy kuciu godzinami decyduje o tym, ile wytrzymasz – szukaj oddzielonej rękojeści.
- Odciąg pyłu. Pył z betonu (krzemionka) jest szkodliwy; w FHAFOH16 i FHACDDE odsysacz jest wbudowany, do pozostałych jest nasadka DEL z odkurzaczem klasy M lub własnym filtrem HEPA.
- Wymienny uchwyt (BLHX, ONEFHPX, FHX): zamiast SDS wpinasz uchwyt samozaciskowy i wiercisz w drewnie lub stali bez zmiany narzędzia.
- Akumulator. SDS-Plus 2,5 J pracuje na 5 Ah; SDS-Max potrzebuje 12 Ah (FORGE™ / HIGH OUTPUT™) – mniejszy ogranicza energię udaru.
Przełącznik trybów: wiercenie, wiercenie z udarem, kucie i ustawianie dłuta.
Odsysacz pyłu: otwory w posadzce i suficie bez chmury pyłu z betonu.
Wiertła i dłuta – bez nich młot nie wierci
Do SDS-Plus: wiertła 4-ostrzowe MX4™ (nie zacinają się na zbrojeniu, wolniej się zużywają), koronki TCT do puszek i przepustów, dłuta SDS-Plus płaskie, szpiczaste i do płytek. Do SDS-Max – wiertła 4-ostrzowe SDS-Max i dłuta samoostrzące. Chwyt wiertła smaruj kroplą smaru do SDS przy każdej wymianie.
Trzy gotowe odpowiedzi
- Dom, remont, instalator: M18 FUEL™ FHX (2,5 J, 4 tryby, AUTOSTOP™) – kołki, kotwy, przepusty do 26 mm, skucie płytek w łazience. Wersja z ONE-KEY™: ONEFHX. Tańsza, szczotkowa alternatywa: M18 BLH (2,3 J).
- Elektryk, monter w ciasnych miejscach: M12 FUEL™ FHAC16 (2,3 kg) lub M18 FUEL™ FHAFOH16 z wbudowanym odsysaczem – setki otworów pod uchwyty dziennie bez pyłu.
- Budowa, hydraulika, wentylacja: M18 FUEL™ ONEFHP (5 J) do otworów 25–32 mm i bruzd; do przebić przez strop i wyburzeń – SDS-Max FHACO540 (8,1 J) z akumulatorem 12 Ah.
M18 FUEL™ ONEFHP – 5 J w klasie SDS-Plus: otwory 32 mm i kucie bruzd.
SDS-PLUSzobacz
SDS-MAXzobacz
SDS-Plus 4-ostrzowezobacz
DłutazobaczNajczęstsze pytania
Jaka młotowiertarka do domu?
SDS-Plus 2,3–2,5 J: M18 BLH (najtańsza), M18 FUEL™ FH lub FHX (4 tryby, AUTOSTOP™). Wywierci kołki, kotwy i przepusty do 26 mm, skuje płytki.
Ile dżuli powinna mieć młotowiertarka?
2–2,6 J do otworów do 16–26 mm i lekkiego kucia; 5 J do 32 mm, koronek i bruzd; 8–15 J (SDS-Max) do wyburzeń i przebić.
SDS-Plus czy SDS-Max?
SDS-Plus – wiertła do 32 mm, narzędzie 3–4 kg, 95% prac. SDS-Max – chwyt 18 mm, wiertła 40 mm+, młoty 5–10 kg do wyburzeń. Wiertła między systemami nie pasują.
Młotowiertarka akumulatorowa czy sieciowa?
M18 FUEL™ ma tę samą energię udaru co sieciowe odpowiedniki (2,5 / 5 / 8–15 J) i pracuje bez kabla; sieciowa ma sens tylko przy wielogodzinnym kuciu w jednym miejscu.
Czy młotowiertarką można wiercić w drewnie i metalu?
Tak, w trybie bez udaru – wygodnie z wymiennym uchwytem samozaciskowym (BLHX, FHX, ONEFHPX). Bez niego potrzebny adapter SDS na uchwyt, który daje bicie.